Pytania

Pytania i odpowiedzi (FAQ).

Kim jest biegły sądowy ?

Biegły sądowy (w skrócie często nazywany biegłym) – osoba posiadająca bogate doświadczenie zawodowe i uznana za eksperta w zakresie swojej działalności, powoływana w postępowaniu sądowym w celu przedstawiania fachowych opinii o okolicznościach mających znaczenie dla wyniku sprawy sądowej, a których wyjaśnienie wymaga specjalistycznej wiedzy. Biegłym sądowym w sprawie może być wyznaczona przez sąd:

  • osoba figurująca na liście biegłych prowadzonej przez prezesów sądów okręgowych (tzw. biegły z listy),
  • inna osoba, ale o której wiadomo, że posiada odpowiednią wiedzę w danej dziedzinie nauki (tzw. biegły ad hoc),
  • instytucja naukowa lub specjalistyczna (tzw. biegły instytucjonalny).

Za sporządzenie opinii biegły uzyskuje wynagrodzenie. W sprawach karnych i administracyjnych, toczących się z mocy prawa, koszty wynagrodzenia biegłego ponosi Skarb Państwa. W sprawach cywilnych koszty wynagrodzenia biegłego ponoszą strony.

W praktyce często zdarza się, że strony postępowania przedstawiają sądowi tzw. opinie prywatne, to znaczy sporządzone przez osoby, których sąd nie powołał na biegłych. Opinie takie nie stanowią dowodu w postępowaniu, chyba że sąd uzna, że należy powołać ich autorów na biegłych.

Co do zasady opinia nie powinna dotyczyć wykładni przepisów prawa, to ostatnie bowiem powinien znać sam sąd. Jednak dopuszczalne niekiedy jest powoływanie biegłych z zakresu prawa, jeżeli istnieje potrzeba dokonania ustaleń w zakresie prawa zagranicznego lub wąskiej, wyspecjalizowanej dziedziny prawa polskiego.

Zasady ustanawiania biegłych z listy reguluje obecnie Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz.U. 2005 nr 15 poz. 133).

Lista Biegłych Sądowych Sądu Okręgowego w Poznaniu – dokument PDF

Kiedy potrzebny jest biegły sądowy?

Podstawową rolą biegłego sądowego jest wydawanie opinii w zakresie swojej specjalności na zlecenie Sądów lub innych organów do tego uprawnionych. Zasadniczo wyróżniamy trzy rodzaje opinii:

opinie sądowe
(kiedy biegły powoływany jest przez organ procesowy – sąd lub organ prowadzący postępowanie administracyjne). Opinia sądowa jest szczególnym środkiem dowodowym wykorzystywanym w sytuacji, gdy do ustalenia pewnych okoliczności niezbędne są wiadomości specjalne.
opinie dla potrzeb postępowania przygotowawczego
kiedy przygotowanie opinii zleca biegłemu organ prowadzący postępowanie przygotowawcze – zazwyczaj prokuratura lub policja). Zazwyczaj są to opinie mające za przedmiot np. zawartość dysku twardego podejrzanego itd.
opinie pozasądowe (tzw. prywatne)
kiedy sporządzenie opinii zleca biegłemu strona (np. pozwany w postępowaniu cywilnym, oskarżony w postępowaniu karnym). Uwaga! Opinia taka nie może stanowić dowodu na użytek postępowania, a osoba ją przygotowująca nie może używać tytułu biegłego sądowego. organ procesowy nie możne jednak zawartych w niej informacji pominąć, jeżeli mają one znaczenie dla toczącego się postępowania.

W oparciu o o zasadę swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego sąd może potraktować opinię prywatną jako informację o możliwym dowodzie. Opinia prywatna jest więc traktowana jako głos w sprawie, natomiast nie jako dowód.

Ponadto biegły sądowy pełni funkcję narzędzia sądu, to jest wspomaga sąd wszędzie tam, gdzie konieczne są wiadomości specjalne (na przykład uczestnicząc w przesłuchaniach stron i świadków, oględzinach, udzielając sądowi wyjaśnień i konsultacji w zakresie swojej specjalności itd.).

Oczywiście biegłemu można również zlecić przygotowanie ekspertyzy (opinii prywatnej) potrzebnej do celów nie związanych z działaniem wymiaru sprawiedliwości, ale wówczas nie może on używać tytułu biegłego sądowego.

Jak znaleźć biegłego sądowego ?

Listy biegłych sądowych są dostępne dla zainteresowanych w sekretariatach sądowych. W szczególności listy te udostępnia się stronom, uczestnikom postępowania oraz organom prowadzącym postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych i sądom wojskowym.

Listę biegłych sądowych prowadzoną przez Sąd Okręgowy w Poznaniu można pobrać ze strony:

http://poznan.so.gov.pl/strony/1/i/213.php

lub uzyskać osobiście w siedzibie Sądu:

Sąd Okręgowy w Poznaniu
Al. Marcinkowskiego 32
61-745 Poznań
Centrala telefoniczna
61 85-66-000
61 64-73-000

Jak zamówić opinię lub zasięgnąć konsultacji ?

Wyślij do mnie mail (biegly@terebecki.pl), faks na numer (48)65-537-82-09
lub zadzwoń (tel. sł. (48)601-900-632).

Ile kosztuje opinia biegłego ?

W przypadku opinii sądowych opłaty regulują akty prawne. Są to:

W przypadku opinii pozasądowych kwota jest negocjowana indywidualnie.

Jakiego rodzaju opinie wydaje biegły informatyk ?

Przykładami opinii wydawanych przez biegłego sądowego w dziedzinie informatyka mogą być:

  • inwentaryzacja zawartości dysków twardych w przedsiębiorstwie,
  • ujawnienie zapisów rozmów prowadzonych za pośrednictwem komunikatorów internetowych,
  • ocena zaawansowania realizacji projektu informatycznego,
  • wyjaśnienie mechanizmu oszustwa internetowego,
  • konsultacje przy okazji spraw dotyczących praw autorskich w odniesieniu do programów komputerowych,
  • badanie autentyczności nośników cyfrowych (tzw. „legalność oprogramowania”).